|
October 17, 2007 News You Can Trust!! Volume 7 |
|
FIVE STAR Finances Co. Ltd.
Tel.: 23-429 Fax: 24-786 fivestar@kalianet.to OSB Store & Fast Food at Railway Rd. The best in town! Call: 25-477 or 28-957 Maama'anga Sanuali - Siulai '07 Kolomu Cricitical Eyes of the Kele'a No. 2 - Kalafi Moala's criticism of well-known journalists No. 1 - Different rules for Fiji and Tonga Ko e ha 'oku ta'emali ai 'a e tu'i? Kolomu 'a Patelesio Finau 'Oku tonu ke kau 'a e siasi he politikale Should the church be involved in politics? Kolomu 'a 'Akilisi Pohiva Tuku'au Fakapolitikale mo hono ngaahi ha'aha'a Kolomu 'a Mele 'Amanaki Kolomu 'a e PSA Fika 6 - 'Epeleli 17, 2007 Fika 5 - 'Epeleli 10, 2007 Job Vacancy - Accounting Officer Fika 4 - Ma'asi 28, 2007 Fika 3 - Ma'asi 21, 2007 Fika 2 - Feb. 27, 2007 Fika 1 - Feb. 20, 2007 Polokalama 'Analaiso TV OBN (Fai 'e Sangster Saulala & Dr. Tu'i Uata E-Mails: |
KAUTAHA AE KAU NGĀUE FAKAPULEANGΑ Ngaahi Ongoongo & Fanongongo 1. Kole ke Fakalōloa ae MOΪ: Nae ave ae kolomϊ ni o paaki ihe aho Tokonaki kuoosν oku teeki pē ke mau mai ha tali kihe etau kole ke fai ha fakataha moe Palēmiα, aia nae oange ae faingamāliι ihe mahina eni e 3 pea nae ngata aneafi. Koe mea kuo mahino maί kau Mēmipa, oku ikai fie talanoa mai ae Fakafofonga (Palēmiα maae Kapineti) oe Puleanga oku Fakamooni (Signatory) ihe MOΪ mo kitautolu ketau feinga ke fakalelei etau ngaahi ngāue fakalotofalι ihe founga oku melinσ. Oku mahino enau taefietalanoa maί ihe enau toe faitohi mai o eke pē kohai ia oku fakafofongai ehe PSΑ. Koehā ae mea oku nau feinga mai kiai? Ketau tuku ae ngāuι katau ō atu o tangutu kotoa i tua ihe ofisi oe Palēmiα (he kuo tapui a Pangai Sii) kenau sio mai pē kohai ia ae kau Mēmipa moe tokolahi oe PSA? Koe talu ae fakamooni etau MOΪ ihe 2005 moe lahi ae ngaahi tohi kuo ave kihe Kapinetί o fakahoko atu enau ngaahi ngāue kuo nau maumaui ai etau MOΪ kae ikai pē kenau tokanga mai ke solova ae ngāue koiá. Aia ko hono ai mahinσ naa nau fakamooni pē ae MOΪ kae fai mo fai ha foki kihe ngāuι pea nau foki leva ki honau ulungaanga fakatikitato ke fai pē enau mea oku nau loto kenau faituutuuni aί kae iai kenau fou ihe founga koē oku fai ai ae ngāue fakatahα moe melinσ kae lava ke laka kimua ae ngāuι. Koehā leva ae aonga enau ako kihe Pule Leleí pe Good Governance naa nau asi mai ai ihe TV o fakamatala? Osi pē ae akσ oku hoko pē ko enau foi kemipeini tokua oku fai ha feinga ke fakalelei enau founga taki ngāuι hili koiα koe foi koto laulaupisi mo maumau paanga ataatā pē pea nae mei aonga ange ke ai ae sēniti koiα ke vahe ai ha kau faiako foou ke sii tokonii ae fānau akσ. Koe mea tatau tofu pē eni moe mea nae hoko ihe aho 16/11. Nae hoko ae moveuveϊ koe faituutuuni taefakapotopoto ae Palēmiα moe Kapinetί ihe enau feinga ke kumi enau lelei fakafoituituί ihe enau kii mōtolo naa nau kole kihe Tuν kene tali ke talaki koe mōtolo ae Puleangα kae tuku ae mea naa tau tali kiaν nae takai haufano holo ae Tama Tuipelehake kuσ ne mamaσ o fekumi kiai ihe loto oe Kakai oe Fonuα, mo enau feinga ke tuu pē honau mafai halα heikai ke fie fakaava a Falealea ke fai ai ae talanoα pea tau iku ai kihe auha a loto Nukualofα. Ihe enau toki sio kuo hoko ae fakatamakί ihe enau taeunua ihe enau kii mōtolσ pea nau fakamooni leva ihe aleapau moe Kakaν pea ihe ahσ ni kuo nau hangahanga kehe leva pea teke leva ehe Palēmiα ke toloi ae fili Falealeα meihe 2008 kae kei momono hake aipē enau kii mōtolo nae tutuaki a Nukualofα ke toe fai hono talatalanoai koā ihe ava ae Falealeá o hangē koe tō folofola ae Tuν ihe tapuni ae Falealeα ihe tau kuoosν. He kohai oku ne fau ae folofola tāpuni ae Tuν kihe Falealea? Ikai koe Palēmia? Pea oku nau (Kapineti) ilo foki oku nau aofangatuku ae mea kotoa ko enau tokolahi ihe Falealeα pea e lava pe kanau fakapaasi pē ae mea oku nau loto kiaν kae tuku ae ai koā ke pehē koe ai ke fai ha talatalanoa i Falealea ka koe founga pe ia ke toloiaki ae Fakalelei Fakapolitikalι kihe 2011 pea hoko pē koe fuu koto maumau paanga ae sii mea holo ae Tuipelehake kuo ne ungafonuα, tapu moia. Koe mea tatau pe eni kihe enau (Kapineti) vilitaki ke fai ae aleai ae nō laui miliona mei Siainα oku uluaki totonu ke fakangofua ehe Falealeα pea toki fai ae alea kihe noσ. Oku iai nai ha uhinga kehe oku fakavavei ai ae nō laui milionα kae ikai kenau uluaki femouekina ihe kamataanga oe tau nν ke fakahoko ae ngaahi ngāue ke fakapapaui ae Fakalelei Fakapolitikalι ke fau ae Puleanga Fakatemokalati koia oku taliui kihe Kakaί pea toki fai ehe Puleanga Fakatemokalati koiα ae nō? Koe ai ae nō koenί pea felekeu ae paangα o hangē koe ngaahi laui miliona kuo tau mātā tonu ene felekeϊ pea toki fai ae Fakalelei Fakapolitikalι o toki hau ae Puleanga Fakatemokaliti fooϊ ia feinga ke fakamāopoopo ae ngāue hala mo felekeu oe ngaahi ahσ ni pea e tukuakii leva ia ko enau ngāue, kae ela mai ae Puleanga lolotongα ia i tua o kata mai ihe faingataa kuo toe loloto ange kuo tō kiai ae Fonuα ihe enau ngāuι kaekehe kuo lava honau lotσ o kinautolu mo fonu honau kato? Oku totonu ke toe tokanga ange ae Palēmiα naa siisii ae tukungāue oe 2005 moe maumau oe 2006, ha mea e hoko ihe 2007 he koe fika Fakaotua ae 7. Mou fakaongoongo mai pe kau Mēmipα he kuo tau paasi eni meihe taimi talanoa fakalelei moe Palēmiα koe Fakamooni (Signatory) oe MOΪ pea tetau hoko atu leva kitautolu kihe etau founga oku tau ilo e lava ai ke fanongo mai aί. Oku toe pē ae mahina e taha pea osi etau MOΪ. 2. Fakatonutonu Faka-fakamaauanga kihe Fakamaau Totonú: Oku tau kei fakaongoongo kiha aho e tukumai ai ehe Fakamaauangá kihe fakatonutonu koeni ihe funga o etau MOΪ ke fakamahino pē nae maumaui ehe Puleangα etau aleapau ihe enau taofi etau ngaahi monūiα. Hangē nae hā atu ihe kolomu oe uike kuo osί kuo mau mai ha lāunga fekauaki moe too fakamālohi ehe Puleangα (PSC) a etau ngaahi aho malōlō (earned leave days) o ikai haatau teitei ilo e taha kiai. Fakatatau kihe lāungα, nae tuutuuni ehe PSC ihe tau kuo osν ke kamata i Siulai 2006 heikai toe mau ha aho malōlō aha taha kapau oku teeki ai ke fakahoko ene livi malōlō (vacation leave) iha foi tau hokohoko e nima. Fakatokangai ange koe tuu ae Tuutuuni ihe Lao kihe kau Ngāue Fakapuleangα, koe osi pē ae mahina e taha hoo ngāuι kuopau ke oatu hoo aho malōlō e 3. Koia ko kimoutolu oku teeki kemou livi malōlō ihe tau e 5 ihe ene aumai ki Sune 2006 nae kamata ae ikai toe foaki atu hoo monūia aho malōlō e 3 ihe māhina talu mei Siulai 2006 kae ikai keke ilo ia e koe. Oku tokolahi ae niini oku nau too pē enau malōlō makehe (special leave) ihe tau kotoa, ka oku ikai fakalau eni ia ehe Puleangα ko hao vacation leave. Koe mea eni oku ui koe kaihaa fakamālohi hoatāina (daylight robbing) ihe enau fakahoko ae tuutuunν kae ikai talamai kimua ketau fakahoko a etau malōloσ kei taimi ke aonga etau touanga ihe ngāue nae faν. Nae toe paasi pe ihe tau kuo osν ke fakangatangata pē aho malōloσ kihe aho e 180. Oku tokolahi ae kau ngāue oku ova enau ngaahi aho malōloσ ihe aho e 180 koeuhν ko hono fiemau kenau nofo o fai ae ngāuι heoku ikai ha taha kene fetongi kinautolu. Ihe tuutuuni ko enν kuo mole ai enau ngaahi aho oku ovα koeuhν pe ko enau nofo o māteakii ae ngāuι. Hangē kuo totongiaki ai ae kovν ae leleν. Koe natula foki ae faahinga ngāue aha ngāueanga, kapau oku fai ehe Taki ngāuι ha tuutuuni kihe ene kau ngāuι kuopau kene fakahoko kiate kinautolu. Ka oku tau fakameapangoia ihe founga Taki ngāue ko enν oku hangē oku nau fakalongolongo pe kanau kaihaasi etau ngaahi monuia taetalamai ketau iloI ke fai haatau ngaue kiai? Pea koe mea fakaulia ia koe nofo ae kau ngaue o mateakii ae ngaue kae totongi tautea kinautolu? Oku anga fēfē ae fakakaukau ae Palēmia mo ene Potungāue (PSC)? Oku mahino kau Mēmipa oku tokolahi ia kimoutolu oku mou fihia he palopalema koeni kae ikai te mou iloi e kimoutolu tukukehe ka ai ke fai hoomou livi malōló. E fai kole ki he Puleangá (PSC) ke fai ha ngāue ke fakatonutonu ae tuutuuni koení. Ko ia ko kimoutolu oku mou iloi oku mole hoomou ngaahi monūia he tuutuuni koení pea moe fetuutaki telefoni mai pe ki hotau ofisí ke fakakau koe ihe kole koeni e faí. Koe ngāue fakahela eni he mahalo tetau iku pe kihe fakamaauanga o fai mei ai ae fakatonutonú. 2. Kautaha Nō (Credit Union - CU): Oku oatu heni ae fakamālō lahi kiate kimoutolu kau Mēmipa meihengaahi Otu Motú he lava lelei mai a etau Saveá moe ngaahi lesista ki he CÚ mo etau Kautahá. E fakahoko atu ae taimi tēpile ae folau atu etau Sekelitalí ihe kolomu oe uike kahau ke fakaosi mai ae ngaahi lesistá, ai mai hoomou ngaahi tā paasipooti ke ngaohi aki hoomou ngaahi kaati mēmipá (ID), mo fakahoko hoomou ngaahi fakataha ke fili mai hoomou kau Fakafofongá, o tautau toko 2 meihemotu. 3. Kautaha Fakavahaapuleanga ae Kau Ngāue Fakapuleangá: Kuo hoko atu foki etau Kautahá ko ha mēmipa ihe Kautaha Fakavahaapuleanga ae Kau Ngāue Fakapuleangá (Public Service International PSI). Oku fakafuofua foki ki he toko 20 miliona ae kau Mēmipa oe PSÍ meihengaahi fonua kehekehe i mamani. Koe uluaki tokoni kuo tau mau meihePSÍ koe fakafolau atu etau Sekelitalí, Mele Amanaki, ihe ahó ni ke fakahoko ha ako uike e taha ihe ofisi oe NZ PSA i Nuusilá pea oku tau fakaamu tene ako ai ha ngaahi fokotuutuu ngāue ki ha founga ke lava ke toe langa hake ai etau Kautahá ki ha tuunga oku toe lelei angé. Oku tau amanaki foki kiha tokoni ihe kahau meihePSÍ ke tokoni ki heetau langa ngāue oku faí. Kuo osi fakahoko ha kole kiha tokoni ke vakaii ae ngaahi Lao oku fekauaki tonu mo kitautolú pea mo ha ngaahi ako (workshops) ke tokoni ki hiki hake etau founga ngāuι moe fua fatongia ihe ngaueangα o fakataumua ke toe lelei ange etau fakahoko ngāuι (improve service delivery & quality of service). Fakaapaapa atu, In Unity & Solidarity HOOMOU POATE PULE Fakatokangai ange etau tuasila foou: P.O. Box 2005, Fanga, Nukualofa, TONGA; Tel: 28-838; email: psa_secretary@yahoo.co.nz |
New Millennium Motors "Drive in Class & Style"
@ Hofoa or Ha'ateiho Call: Lesieli Namoa Tel: (676)22-691 Tonga*Star* & Kele'a Letters Ki he 'Ikale Tahi - Rev. Tu'itupou Kaea, Pomona, USA 'Oku ta'efakalao hono ta'ofi e lea 'a e kau fakafofonga - Siaosi T. Makaafi (Salt Lake City, Utah) Kuo polo'uto e faihala, hikisia mo e fieme'a he kau taki Tonga - Ma'upale Tuku e fakakauleka Kalafi mo e Taimi - David Kolo Tongasat mo e tu'unga satelaite 'a e pule'anga - David Tapiaka (NZ) Nusinusi e lelei fakalukufua - Matava'inga Tuli Palemia mei he A3Z - Sio TV Palemia ma'ulalo taha 'a Tonga - Kau inu kava Sione Taumoepeau mo e kau te'epato - Matu'a Tauhifanaua Lahi loi Taimi 'o Tonga - Temo Mo'oni Fale e Tu'i mo e laui miliona 'a e fonua - Kainanga e fonua Poupou ki he Poate 'Akapulu - Fe'ao & Lotu Vunipola (Bristol, UK) PM's delay tactic is selfish, foolish... - Paul (Nuku'alofa) 'Ai ha me'afua kasa fo'ou - Ta'efiemalie To'o Tupou V mei he 'ulu Siasi SUTT - Faifekau mateaki SUTT Manilala mo e Maliuana - Tala kei Kapa
|