RUGBY FOOTBALL UNION  

October 17, 2007                                        News You Can Trust!!                                      Volume 7

FIVE STAR Finances Co. Ltd.

 

Tel.: 23-429

Fax:  24-786

fivestar@kalianet.to

Home

OSB Store & Fast Food

at Railway Rd.

The best in town!

Call: 25-477 or 28-957

Maama'anga Sanuali - Siulai '07

Kolomu

'Akilisi Pohiva

Cricitical Eyes of the Kele'a

No. 4 - Tourism Rep in Hawaii

No. 3 - Speak up ministers

No. 3 - Mou lea kau minisita

No. 2 - Kalafi Moala's criticism of well-known journalists

No. 1 - Different rules for Fiji and Tonga

Kolomu Ha'alofonua -

Ko e ha 'oku ta'emali ai 'a e tu'i?

Kolomu Manutala'aho

Kolomu 'a Rev. Siupeli Taliai

Ko Samiuela mo Saula

Ko 'Aisea mo e Politikale

Ko 'Ilaisia mo 'Ehapi

Kolomu 'a Patelesio Finau

'Oku tonu ke kau 'a e siasi he politikale

Should the church be involved in politics?

Kolomu 'a 'Akilisi Pohiva

Tuku'au Fakapolitikale mo hono ngaahi ha'aha'a

Kolomu 'a Mele 'Amanaki

Fakafisi na'a hoko ha me'a

Kolomu 'a e PSA

Fika 12 - Sune 6, 2007

Fika 11 - Me 30, 2007

Fika 10 - Me 23, 2007

Fika 9 - Me 16, 2007

Fika 8 - Me 11, 2007

Fika 7

Fika 6 - 'Epeleli 17, 2007

Fika 5 - 'Epeleli 10, 2007

Job Vacancy - Accounting Officer

Fika 4 - Ma'asi 28, 2007

Fika 3 - Ma'asi 21, 2007

Fika 2 - Feb. 27, 2007

Fika 1 - Feb. 20, 2007

Kolomu 'a Mele 'Amanaki

Fika 1

Polokalama 'Analaiso TV OBN

(Fai 'e Sangster Saulala & Dr. Tu'i Uata

Analaiso Fika 1

'Analaiso Fika 2

'Analaiso Fika 3

Kolomu Viliami Pasikala

E-Mails:

tongastar@yahoo.com

tongastar@hotmail.com

Ko Samiuela mo Saula

“Pea toki fakataha mai ‘ae kau matu’a ‘o ‘Isilelí ‘onau o kia Samiuela ki Lama; pea nau pehe kiate ia…ke ke fokotu’u hatau tu’i, ‘e fakamaau kitautolu ‘o hange koe ngaahi kakai kotoape. Ka na’e kovi kia Samiuela ‘enau pehe; “‘Omi hatau tu’i ke fakamaau kitautolu.” Pea lotu ‘a Samiuela kia Sihova; pea folofola ‘a Sihova kia Samiuela, Fanongo kihe lea ‘ae kakaí ‘ihe me’a kotoa kuo nau lea’aki kiate koé: he ‘oku ‘ikai ko koe kuo nau li’akí, ka kuo   nau li’aki Au meihe nofo ko honau tu’i… Pea na’e tala ‘e Samiuela ‘ae ngaahi folofola kotoa ‘a Sihová kihe kakai na’e kole ha Tu’i meiate iá. Pea ne pehe, Ko eni ‘ae konisitutone ‘ae tu’i tene pule kiate kimoutolú: tene to’o ho’omou fanau tangatá ‘o fokotu’u ke fai lakanga ma’ana…Pea tene to’o ho’omou fanau fefiné ma’ane kau fai lolo, pea ma’ane kau ngaohi kai, pea ma’ane kau ta’o ma…pea ko kimoutolu, temou tamaio’eiki kiate ia.” (1 Samiuela 8:4/22).

Talu meia ‘Epalahame ‘o a’umai kia Mosese moe ‘ikai pe ha tu’i ia ‘oe kakai Hepeluú. Na’e ui leva ‘ehe ‘Otuá ‘a Mosese kene taki ‘ae kakai Hepeluú meihe ‘enau nofo hopoate ‘i ‘Isipité kenau ‘alu kihe fonua fo’ou na’e palomesi ‘ae ‘Otuá tene ‘oange mo’o ‘Epalahame mo hono hakó.

Lolotonga ‘a ‘enau ‘ihe toafá, na’e foaki ai ‘ehe ‘Otuá kia Mosese ‘ae Fekau ‘e Hongofulú, ke hoko ia koe Ngaahi Tefito’i Lao kihe nofo ‘ae kakai ‘oku nau ‘Otua ‘aki ‘a Sihova ‘Elohimí. Na’e ‘iai foki moha ngaahi lao kehe na’e fakalahi’aki ‘ae Fekau ‘e Hongofulú ‘aia ‘oku ha ‘ihe Ngaahi Tohi ‘a ‘Ekosoto kia Teutalonomé.

‘Ihe hili ‘ae hu ‘ae kau Hepeluú ki Kenaní, na’e taki pe ‘ae ngaahi matakali Hepeluú  ‘ehe kau to’a na’e ui koe Kau Fakamaau. Ko honau ni’ihi na’e hingoa ko ‘¸huti, Tepola, Pelake, Kitione, Sefita, Samisoni, ‘Ilai pea mo Samiuela.

Na’e hu ki Kenani ‘ae kakai Hepelu  ‘oku lolotonga nofo’i ‘ae fonuá ‘ehe ngaahi kakai kehekehe ‘o hange koe ha’a ‘Amaleki, ‘Amoli, Siepusi, Heti, Pelisi etc. Na’e nofo takatakai mai foki ‘ae kakai Moape, Militani, ‘Amoni mo Filisitia. Koe ngaahi kakai senitaile kotoa ‘eni.

Koe tefito’i faikehekehe mahu’inga ‘oe kau Hepeluú mo hono toe ‘oe kakai senitailé, ko ‘enau tui fakalotú. Koe kau Hepelu pe ‘i mamaní na’a nau ‘otua’aki ‘ae ‘Otu Mo’ui na’a nau ui ko Sihova ‘Elohimi. Koe ngaahi kakai kehé na’a nau lotu kinautolu kihe ngaahi ‘otua ‘aitoli na’a nau ngaohi pe, pe koe fanga manu pe ika, pe koha ngaahi me’a pe ‘i natula ‘o hange koe la’a, mahina etc.

Koe ngaahi kakai senitailé foki na’e pule’i kinautolu ‘e honau ngaahi tu’í. Koe tefito’i lao pe ‘ae kakai senitaile ‘ae ngaahi me’a na’e loto kiai honau ngaahi tu’í. Na’e ‘ikai fehu’ia honau lotó mo ‘enau ngaahi tu’utu’uní. Na’e tafataha mo fakaaoao ‘enau pulé mo honau mafaí ‘ihe me’a kotoa.

Koe kau Hepeluú na’e ‘iai ‘ae Lao ia na’e foaki ‘e honau ‘Otuá ke pule’i’aki ‘a ‘enau nofó. Na’e a’u foki kihe ngaahi tu’i Hepeluú ‘ae pau kenau talangofua kihe Ngaahi Lao na’e foaki kiate kinautolu ‘ehe ‘Otuá.

Na’e pau kenau tauhi ‘ae Fekau ‘e Hongofulú mo hono toe ‘oe ngaahi laó.

“Ka ke ka a’u kihe fonua ‘oku foaki kiate koe ‘e Sihova koho ‘Otuá, ‘o ke ma’u ia, mo nofo ai, pea ke pehe, kau fokotu’u haku tu’i hange koe ngaahi kakai ‘oku nofo takatakaí;……Pea ‘e ‘ikai tene ma’u ‘unoho tokolahi, ke ‘oua na’a afe hono lotó: pea ‘e ‘ikai tene ha’aki fakalahi ‘ene siliva mo koulá. Pea ka faifai pea ne nofo ‘ihe taloni ‘o hono Pule’angá, tene hiki ‘ae tatau ‘oe laó ni meihe tohi ‘oku ‘ihe ‘ao ‘oe kau L˘vai taula’eikí: pea tene fe’ao moia, pea tene lau ai ‘ihe ngaahi ‘aho kotoa ‘o ‘ene mo’uí: koe’uhí kene ako ke ‘apasia kia Sihova ko hono ‘Otuá, ke tauhi ‘ae ngaahi lea kotoa ‘oe laó ni mo konisitutoné ke fai kiai: ke ‘oua na’a hiki hono lotó, ‘one ta’etoka’i hono kaingá, pea ke ‘oua tene afe meihe tu’utu’uni ki to’omata’u pe to’ohema;… (Teutalonome 17:14/20).

Hili hono tu’utu’uni ‘ehe ‘Otuá kia Samiuela ke fakanofo ha tu’i ‘o fakatatau kihe vili ‘ae kau matu’a ‘o ‘Isilelí, na’e toki pani leva ‘e Samiuela ha talavou fotu ngali ‘eiki na’e hingoa ko Saula.

“Koe talavou pea matatangata; pea na’e ‘ikai ha tangata ‘i ha’a ‘Isileli na’e faka’ofo’ofa ange: pea ko hono lahí na’e ‘ikai ha taha ‘ihe kakaí kotoa ‘e a’u hake ki hono umá…” (Samiuela 9:2).

Hili hono pani ‘e Samiuela ‘a Saula ke tu’í, na’e mahino ‘ihe kamata’anga ‘oe pule ‘a Saulá ‘ae hounga kiate ia ‘a hono fili ia ‘ehe ‘Otuá kene hoko koe ‘uluaki tu’i ‘o ‘Isilelí. Ka na’e ‘ikai ke fuoloa kuo kamata leva ke ngalo ‘ia Saula koe tamaio’eiki ma’u aipe ia ‘a Sihova ke fai ‘ene pulé ‘o fakatatau kihe finangalo ‘o Sihová.

Na’á ne kamata leva ke pule ‘o fa’ifa’itaki kihe ngaahi tu’i senitailé ‘o hange tokua ‘oku ma’olunga ange hono lotó mo hono finangaló ‘iha toe me’a kehe. ‘Oku ha ‘ia 1 Samiuela 13 ‘a ‘ene fa’ao ‘ae ngaue na’e tu’utu’uni koe ngaue ia ke fai pe ‘ehe kau taula’eikí. Ko eni ‘ae lea na’e fai ‘ehe fakafofonga ‘o Sihová kihe tu’í:

“Pea pehe ‘e Samiuela kia Saula, Kuo ke fai vale; kuo ‘ikai teke tauhi ‘ae tu’utu’uni ‘a Sihova koho ‘Otuá, ‘aia na’á ne kouna atu: ka ne ke fai pehe, kuo fakapapau ‘e Sihova ho haú ki ‘Isileli ‘o ta’engata. Ka ko ‘eni ‘e ‘ikai tu’u ho haú: kuo kumi ‘ehe ‘Eikí ma’ana ha taha ‘oku tatau mo hono finangaló, pea kuo tu’utu’uni ‘e Sihova ke ‘eiki ia kiho kakaí, koe’uhia na’e ‘ikai teke tauhi ‘ae me’a na’á ne tu’utu’uni atú.” (1 Samiuela 13: 13/14).

Na’e ‘ikai pe ke poto ‘a Saula ‘ihe valoki ko eni ‘ae palofita/fakamaau ko Samiuelá. Na’á ne kei hoko atu aipe ‘ae fakasenitaile ‘o ‘ene pulé. Hili ha’ane taki ‘a ‘Isileli ‘i ha’anau tau moe kakai ‘Amalekí, na’e ‘ikai tene talangofua kihe tu’utu’uni na’e tala kiate ia ke faka’auha ‘ae kotoa ‘oe kakai ‘Amalekí. Ko eni ‘ae valoki kakaha na’e fai kihe tu’í ‘e Samiuela:

“…koeha na’e ‘ikai teke talangofua ai kihe folofola ‘a Sihová, ka kuo ke ‘oho (manumanu) kihe veté (fanga manu), ‘o ke fai ‘ae me’a na’e kovi kia Sihova?” (1 Samiuela 15:19).

Na’e fai ‘e Saula ‘ae fakamatala tokua na’á ne fakahaofi ‘ae fanga manu ‘ae kakai ‘Amalekí mo honau tu’í koe’uhí ke fai’aki ha feilaulau kia Sihova. Ko eni ‘ae tali ongoongoa na’e fai ‘e Samiuelá:

“He ‘oku manako ‘e Sihova kihe ngaahi feilaulau moifuá moe ngaahi feilaulau kehé ‘o hange ko ‘ene manako kihe fai talangofua kihe ‘ene folofola? Talaatu, ‘oku lelei ange ‘ae talangofuá ‘ihe fai feilaulaú, pea ‘oku lelei ange ‘ae fakaongoongó, ‘ihe ngako’i sipi tangatá. Koe angatu’u ‘ae ui fakatevoló, pea koe loto ta’efie’ulutukuá ‘oku tatau tofu pe moe tauhi ‘aitoli pe fai angahalá. Koe’uhí kuo ke li’aki ‘ae folofola ‘a Sihová, koia ai kuo ne li’aki koe mei ho’o tu’í.” (1 Samiuela 15: 22/23).

Kohai ‘oku ne ‘ilo ‘ae me’a na’e mei hoko kia Saula mo hono hakó kae’uma’a ‘ae Pule’anga ‘Isilelí ‘o kapau na’e fie talangofua ‘a Saula koe tu’i kihe poupou moe fale’i na’e fai kiate ia ‘e Samiuela kene tokanga ‘o tauhi mo talangofua kihe finangalo ‘oe ‘Otuá.

Dataline Systems

"The  Computer Doctor"

Call:  27-773

 

New Millennium

Motors

"Drive in Class & Style"

@ Hofoa or Ha'ateiho

Call:  Lesieli Namoa

Tel:  (676)22-691

Tonga*Star* & Kele'a Letters

Ki he 'Ikale Tahi - Rev. Tu'itupou Kaea, Pomona, USA

'Oku ta'efakalao hono ta'ofi e lea 'a e kau fakafofonga - Siaosi T. Makaafi (Salt Lake City, Utah)

Kuo polo'uto e faihala, hikisia mo e fieme'a he kau taki Tonga - Ma'upale

Tuku e fakakauleka Kalafi mo e Taimi - David Kolo

Tongasat mo e tu'unga satelaite 'a e pule'anga - David Tapiaka (NZ)

Nusinusi e lelei fakalukufua - Matava'inga

Tuli Palemia mei he A3Z - Sio TV

Palemia ma'ulalo taha 'a Tonga - Kau inu kava

Sione Taumoepeau mo e kau te'epato - Matu'a Tauhifanaua

Lahi loi Taimi 'o Tonga - Temo Mo'oni

Fale e Tu'i mo e laui miliona 'a e fonua - Kainanga e fonua

Poupou ki he Poate 'Akapulu - Fe'ao & Lotu Vunipola (Bristol, UK)

PM's delay tactic is selfish, foolish... - Paul (Nuku'alofa)

'Ai ha me'afua kasa fo'ou - Ta'efiemalie

To'o Tupou V mei he 'ulu Siasi SUTT - Faifekau mateaki SUTT

Manilala mo e Maliuana - Tala kei Kapa